WERNISAŻ

Ryszard Grzywacz Jelenia Góra, Książnica Karkonoska, 18-2-2026

Przygotowując się do tego wystąpienia, poprosiłem o pomoc Bruno Schulza. Zgodził się.

„Istotą rzeczywistości jest sens. Co nie ma sensu, nie jest dla nas rzeczywiste. Każdy fragment rzeczywistości żyje dzięki temu, że ma udział w jakimś sensie uniwersalnym. Stare kosmogonie wyrażały to sentencją, że na początku było słowo. Nienazwane nie istnieje dla nas. Nazwać coś --- znaczy włączyć to w jakiś sens uniwersalny.”  

„Słowo w potocznym dzisiejszym znaczeniu jest już tylko fragmentem, rudymentem jakiejś dawnej wszechobejmującej, integralnej mitologii. Dlatego jest w nim dążność do odrastania, do regeneracji, do uzupełniania się w pełny sens. Życie słowa polega na tym, że napina się ono, pręży do tysięcy połączeń, jak poćwiartowane ciało węża z legendy, którego kawałki szukają się wzajemnie w ciemności”

„Ale gdy jakimś sposobem nakazy praktyki zwalniają swe rygory, gdy słowo, wyzwolone od tego przymusu, pozostawione jest sobie i przywrócone do praw własnych, wtedy odbywa się w nim regresja, prąd wsteczny, słowo dąży wtedy do dawnych związków, do uzupełnienia się w sens --- i tę dążność słowa do matecznika, jego powrotną tęsknotę, tęsknotę do praojczyzny słownej, nazywamy poezją. Poezja --- to są krótkie spięcia sensu między słowami, raptowna regeneracja pierwotnych mitów.”

„…Poeta przywraca słowom przewodnictwo przez nowe spięcia, które z kumulacji powstają. Także obraz jest pochodną słowa pierwotnego, słowa, które jeszcze nie było znakiem, ale mitem, historią, sensem.

Uważamy słowo potocznie za cień rzeczywistości, za jej odbicie. Słuszniejsze byłoby twierdzenie odwrotne: rzeczywistość jest cieniem słowa.”

Uznany ten artysta był kiedyś (jeszcze nie malował!) w Cieplicach przez godzinę. Nie wiedział nic. O to chodziło. Chciałem świeżej perspektywy. Ja mu wysyłałem wiersze i zdjęcia – on malował nasze miasteczko. Dlatego właśnie obrazy te są bezcenne. Bo one są prawdziwe. One naprawdę stwarzają na naszych oczach miejsca, które tak dobrze niby znamy…  Cieplice in statu nescendi…Jak drohobyckie wszechświaty Schulza…Miałem wielkie szczęście, że Andrij się zgodził malować w tak karkołomnych warunkach artystycznych. Ale eksperyment się powiódł, bo Andrzej Sharan to mistrz…. Dziękuję!